Metodolojide ve aktivitelerde

EĞİTSEL ALANLAR VE İLETİŞİM UYARLAMALARINA ERİŞİM

Esnek gruplamalar ve küçük gruplarla çalışmak daha bireyselleştirilmiş bir öğretme-öğrenme sürecine olanak sağlar.

• Dilinizi basitleştirin, değişmeceli dil, kinaye, argo kelimeler, çifte anlamlı kelimeler kullanmaktan kaçının.
• Öğrencilerin sosyal etkileşimlerini doğru bir şekilde iyileştirmeyi öğrenmesi çok önemlidir. Bu öğrenme hem sınıfta hem de daha bireyselleştirilmiş çevrelerde doğrudan modeller kullanarak, rol yapma, tekrar yapmak ve sosyal durumlarla nasıl başa çıkılması gerektiğini pratik ederek geliştirilebilir.
• Öğrencinizin sınıf arkadaşlarından biri ile sizin biçimlendirdiğiniz bir şekilde buluşmasını sağlayarak öğrencinin sosyal becerilerini geliştirmesine ve arkadaşlık kurmasına yardımcı olabilirisiniz.
• Sınıf kurallarının anlaşıldığından emin olun: Kurallar her zaman öğrencinin gözü önünde olmalıdır.
• Akran etkileşimi ile öğrenmeyi teşvik edin: işbirlikçi gruplar, öğretici akran grupları, ikili çalışmalar…
• Değişen çevreye uyum sağlama ve etkileşime geçme güçlükleri sebebiyle sınıf mevcudu çok kalabalık olmamalı ve sınıf ortamı dingin, aşırı uyarıcılardan ve dikkat dağıtıcı durumlardan arınmış olmalıdır zira bu öğrenciler rutin ve tahmin edilebilir bir bağlamda eğitim görmelidir.
• Bu öğrencilerin daha az kişisel kaynakları olması dolayısıyla korunmasız olduğunu göz önünde bulundurmalısınız. Genellikle kendilerini iyi savunamazlar ve diğer öğrenciler tarafından suiistimal edilebilirler, dolayısı ile bu öğrencilerin yalnızca sınıfta değil okuldaki ders aralarında, beden eğitimi dersinde, müfredat dışı aktivitelerde ve okul kantinlerinde de gözleminiz altında olması gerekmektedir.

EV ÖDEVİ VEYA SINIF İÇİ ÇALIŞMALARIN DÜZENLENMESİ

Bu ilkeler hem ev ödevi tasarlaması hem de sınıf içersindeki aktivitelerin düzenlenmesi açısından yararlıdır.

• Bu tür öğrencilere defterlerini ve diğer okul malzemelerini nasıl düzenlemeleri gerektiği konusunda belirli bir yöntem öğretilmeli ve bu yöntem sürekli tekrar edilmelidir.
• Öğrencilerin defter yerine ajanda kullanması gerekmektedir, ancak okul için üretilen ajandalarda yazma alanı kısıtlı olduğundan dolayı öğrencinin daha fazla yazma alanının olacağı bir ajanda seçilmeli ya da öğrenci normal bir deftere her gün tarih atarak not almalı ve öğrendiği bilgileri bu şekilde düzenlemelidir.
• Buna ek olarak, SOÖG olan öğrencilerin yazma becerilerinde de güçlük yaşadığı göz önünde bulundurularak öğrenci ve velilerin bu konuda sabırlı olması gerekir: (a) öğrenciye yazılı görevler için daha fazla zaman verilebilir; (b) öğrencilerin daha hızlı yazmasına olanak tanıyacak bilişim ve iletişim teknolojileri kullanılabilir (ya da ses kaydı yapılabilir); (c) işbirlikçi öğrenme kullanılabilir, örneğin bir başka öğrenci ev ödevi, talimatlar, sınav tarihleri gibi önemli bilgilerin not alınması için yardımda bulunabilir.
• Bazı bilim insanları SOÖG yaşayan öğrencilerin tüm okul dersleri için tek bir defter kullanmasını önermektedir zira bu şekilde öğrenci enerjisini daha karmaşık görevlere odaklanmak için kullanabilir. Öğrenciler her gün defterlerine önce günü ve saati, daha sonra hangi dersin işlendiğini ve derste yapılan aktiviteleri not almalıdır. Bu yöntem işe yarayabilir, fakat sürecin devamında öğretmen ya da aile tersine belirtiler görürse, tekrardan her ders için farklı bir defter kullanılması daha faydalı olacaktır.

ÖĞRENCİLERİN ÇALIŞMA YOĞUNLUĞUNU UYARLAMAK İÇİN ÖNLEMLER

Yazılı görevleri azaltın. Gerekli olmadıkça öğrencilere yazılı aktiviteler vermeyin, tersine bu öğrencilere ses kaydı, sözel alıştırmalar, tablet ya da bilgisayar kullanımını içeren farklı yöntemler sunun.

• Çoğu öğretmen ve veli mümkün olduğunca çok yazma aktivitesi yapmanın öğrencinin yazma becerilerini geliştirmek için birebir olduğunu düşünür, ancak yazma sürecine daha yaratıcı bir yaklaşım geliştirmek ve daha motive edici içerikler eklemek çok daha iyi bir seçenektir. Ayrıca sürekli yardım alarak ve uzun süreler boyunca çalışmaktansa, öğrencilerin daha az yazma çalışması yapıp bu süreci kendi başlarına ilerletebilmeleri daha yararlıdır.
• Kısa sorular, cümleleri ya da kelimeleri birleştirmek, cümleleri anahtar sözcükler kullanarak tamamlamak, doğru/yanlış soruları, çoktan seçmeli sorular gibi öğrencilerin çok fazla yazı yazmasını gerektirmeyecek aktiveleri tercih edin.

Öğrenme güçlüğü yaşayan her öğrencide olduğu gibi, her öğrencinin gerçekleştireceği görevlerin gereğince uyarlanması tavsiye olunur. Her gün 1-2 saatten fazla ders çalışmak her öğrenci açısından kötüdür, hele ki bu tür öğrenciler için zarar verici ve çocuğun gelişimini engelleyen bir hamle olacaktır. Bu sebeple bu öğrencilere kaç tane alıştırma verilmesi gerektiğine öğretmenlerin dikkatlice karar vermesi gerekir. Buna ek olarak, velilerin evde öğrenciye ne kadar alıştırma yaptırmaları gerektiğine öğretmene danışarak karar vermeleri gerekir. Bazı durumlarda öğrenciye daha az ödev vermek, bazı durumlardaysa öğrencinin bir alıştırmayı bitirmesi için gereken zaman fazla uzadığında öğrencinin ara vermesini sağlayarak zaman kontrolü yapmak daha faydalı olacaktır.

Aşağıdaki bilgileri ev ödevi tasarlarken göz önünde bulundurmanız önerilir:

• 6 yaş öncesi: ödev vermeyin, fakat veliler bu tip çocuklara özel hazırlanmış hikâye kitapları kullanabilir.
• 6-8 yaş: 40 dakika civarı.
• 8-9 yaş:60-90 dakika arası.
• 10-12 yaş: 90 dakika civarı.
• Orta öğretim ve lise: 90-120 dakika arası.

Öğrencilerin ödevlerini mümkün olduğunca basitleştirin, örneğin farklı renkte kalemler kullanmalarında ısrarcı olmayın, bu yönde bir ısrar, SOÖG yaşayan öğrenciler için tek renk kalem kullanmalarından daha kötü sonuçlara yol açacaktır.

DEFTER DÜZENLEMELERİ

Bu öğrencilerin yazma güçlükleri yaşadığını, bazı durumlarda yazılarının okunamadığını, aynı zamanda defterlerini düzenlemede zorluk çektiklerini biliyoruz. Bu durumlarda aşağıdaki fikirlerden yararlanılabilir:

Defter çeşidi: Bu konuda genel geçer bir kural bulunmamakla birlikte, ince ve küçük boy defterler kullanılması tavsiye edilir (A5 defter).

Bu öğrencilerin çoğu çizgili defter kullanmayı tercih eder, fakat bir kısım öğrencinin kılavuz çizgili (güzel yazı defter gibi) defterler kullanması daha faydalı olabilir. Bu konuda belirli bir kural yoktur, bahsedilen defter çeşitleri her tür öğrenci için geçerli önerilerdir, dolayısıyla bu konuda esnek davranmanız tavsiye edilir.

Kurşun kalem ve tükenmez kalem: Çoğu öğrenci yazma becerilerini pilot kalemlerle geliştirir. Her öğrenci farklı olacağından, bu konuda deneme yanılma yolu faydalı olacaktır. Günümüzde silinebilen pilot kalemlerde mevcut, dolayısıyla öğrencinin hatalarını silme şansı olacağından öğrencileri kurşun kalem kullanmaları için zorlamayın.

Duruş. Öğrencilerin yazma sürencinde rahat bir duruş içerisinde olmaları tavsiye edilir ancak bu öğrenciler için gerginlik ve yorgunluğun azaltılması önemlidir. Öğrencinin dik, deftere çok yakın olmayan bir şekilde oturmaya, defteri hafifçe döndürüp diğer eliyle de defteri tutmaya alıştırılması gerekir. Yazarken öğrencinin elini ve parmaklarını doğru şekilde tutması, bu tutuşun alışkanlık haline getirilmesi gerekir.

Öğrencileri el yazılarını geliştirmeye teşvik edin: Bu tip beceriler ilkokul üçüncü sınıfa kadar alıştırmalarla geliştirilebilir, ancak üçüncü sınıftan sonra öğrencinin yazısı hala okunamıyorsa kısa süreli ve sürekli celselerde alıştırmalara devam edilebilir.

Böylesine sıkıcı bir aktiviteyi devam ettirmek öğrenciler açısından çok da fazla ödüllendirici olmayacağından, bu beceriyi geliştirmek üzere tablet ya da bilgisayar yazılımları ve uygulamaları kullanmak daha faydalı olabilir.

Yazılarını satırlara göre ayarlayabilmeleri için görsel işaretler kullanın. Örneğin tarih yazmaları gereken yere, ya da paragraf başlarına bir ok ya da kare çizebilirsiniz. Öğretmen, ya da işbirlikçi öğrenme yöntemini uyguluyorsanız sınıf arkadaşlarından birisi öğrencinin defterine neyin nereye yazılması gerektiğine dair ipuçları yazabilir. Ayrıca öğrenci öğretmen tarafından bu tip işaretleri kendi kendine yapmak üzere de eğitilmelidir. İlerleyen zamanlarda öğrenci bu alanda daha kabiliyetli olacak ve bu tür görsel işaretlere ihtiyaç duymayacaktır.

Asla öğrencilerin yazdıkları şeylerin büyük çoğunluğunu silmeyin, ya da kötü yazılmış bir sayfayı yırtmayın. Öğrencide bu tür bir yılgınlık hissi yaratmak, yazma becerilerinin kötüleşmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu öğrenme güçlüğünü yaşayan çocuklarda yazma problemlerinin yaygın olduğunu hatırlamalı ve her zaman olumlu noktaları vurgulamalıyız. Çocuğun yazısının okunaklıolması yeterlidir.

Öğrenciye sürekli yazdığını sildirmenin aksına güzel yazdığı yerleri vurgular ve bu noktaları överek öğrencinin daha çabuk gelişmesini ve bu alandaki özgüvenlerinin artmasını sağlamış oluruz.

FARKLI DERSLERİN İÇİN UYGULANMASI GEREKEN İLKELER

Türkçe:

Bu öğrenciler sözel bir şekilde öğrenir ve bilgilerini de bu şekilde dışarı yansıtırlar. Sözel hafızanın daha ön planda olduğu geleneksel öğrenme yöntemlerini kullanarak daha iyi öğrenebilirler.

Ancak bu dersteki zayıf noktaları el yazısı, okuma ve okuma anlama olacaktır. Okuma anlamada kendi kendilerine sonuç çıkarmaları gerekiyorsa; çift anlamlı, benzetmelerle dolu, soyut noktalar içeren metinler okuyorlarsa zorluk çekeceklerdir. Örneğin Ezop Masalları’nı okurken hikâyelerin öğretici noktasını ayırt etmekte zorlanır, hikâyelerin alt metnini anlayamazlar.

El yazısı ile ilgili olarak yukarıdaki ilkeleri izleyin.

Metinde birebir geçmeyen noktaları anlam çıkararak bulmalarına şu şekillerde yardım edebilirsiniz:

• Bilmecelerle alıştırma yapın. Basit örneklerle başlayın.
• Metinle ilgili somut sorular sormakla başlayın. Bu sorular illa ki yüzeysel bilgilerle alakalı olmamalı, farklı durumların sebepleri, karakterlerin davranışları gibi farklı alanlarda olmalıdır. Öğrencilerin bu bilgileri metinden bulmasına yardımcı olun ve ipuçları verin, zaman içerisinde öğrencilerin becerisi geliştikçe ipucu vermeyi yavaş yavaş bırakın.
• Sınıfta işlediğiniz ve anlamaları gereken metinler ve en sevdikleri masallar için farklı sonlar hayal etmelerini önerin.
• Hikâyelere farklı noktalar eklemelerini, ileride hikâyenin ne şekilde ilerleyebileceğini hayal etmelerini isteyin.
• Öğrencilerin bilgileri kafalarında düzenlemelerine yardımcı olmak üzere onlarla birlikte çalışın. Okumadan sonra her şeyi anladıklarından emin olun, eğer anlamadıkları oktalar varsa birlikte içeriğin zor noktalarının üzerinden geçin, ana noktaları anlayabilmelerine yardım etmek için sözel akıl yürütme ve hafıza geliştirme yöntemleri kullanın.

Matematik

Bu öğrencilerin hesaplama becerileri genellikle iyidir. Bu alandaki sorunları daha çok aşağıdaki noktalarla ilişkilidir:

• Rakamları doğru sıralamada yazamayabilirler bu da aritmetik hatalar yapmalarına sebep olabilir.
• Önemli bilgileri problemden anlam çıkararak bulmaları gereken alıştırmalarda matematik problemlerini anlamakta zorlanabilirler.
• Geometri alanında sorun yaşayabilirler.

Aşağıdaki tavsiyeler öğrencilere bu alanda yardımcı olabilir:

• Hesaplamaları yapmalarına yardımcı olmak için defterlerine oklar gibi görsel işaretler koyun.
• Sözel komutlar verin ve hata yapmalarına mahal vermemek için sayıları doğru yazıp yazmadıklarını kontrol edin.
• Gerekli bilgiyi daha büyük bir alana yazın ve ana fikri farklı bir cümlede ekleyin.
• Zamansal kavramları anlamaları gereken sorulara ve Geometri sorularına cevap vermeleri için daha fazla zaman tanıyın.

Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi

Öğrenciler bu alanlarda içeriği öğrenmek için sözel akıl yürütme ve hafıza becerilerini kullandığından genellikle sorun yaşamazlar.

Bu alanlarda öğrendikleri içeriği yazmalarını istemelisiniz. Bu noktada el yazılarına, içeriği sayfa üzerinde nasıl düzenlediklerine dikkat edin. Öğrencileri notlarken cevapların dağınık verilmiş olmasını göz ardı etmelisiniz zira öğrencilerin fikirlerini düzenli bir şekilde kâğıda dökmek en çok zorlandıkları noktadır.

Harita okumaları gereken, uzaysal kavramlarının ve grafiklerin olduğu Coğrafya derslerinde zorlanabilirler.

Bu noktada öğrencilerin sözlü açıklamalara, cevap vermeleri için ipuçlarına, sınav süresince öğretmenden yönlendirmeye ve daha fazla sözlü alıştırmalara ihtiyacı olacaktır.

Sanatsal Dersler

Resim:

- Uzaysal kavramları anlamak için daha fazla eğitim, alıştırma ve sözlü yönlendirmeye ihtiyaç duyarlar.

- Sonuca odaklanmaktansa yaratıcı sürece daha fazla önem verin.

- Kâğıt üzerindeki şekillerin dağılımını alıştırmalarla öğretin. Öğrencilerin bir örneğe bakarak çizim yapmasına izin verin ve örnekle dahi olsa şekilleri kopyalamada problem yaşayabileceklerini unutmayın.

Müzik

Müzik eğitimi nota çizgilerini içereceğinden ve bunları anlamak uzaysal anlama ve yorumlama gerektirdiğinden ötürü öğrenciler bu noktada ciddi sorunlar yaşayabilir. Hassas psikomotor hareketleri gerçekleştirmede sıkıntı yaşamaları bir müzik aleti çalmalarını da büyük ölçüde zorlaştırmaktadır.

Bu sebeple müzik alanında öğrenciye müzik aleti çalmak gibi pratik içeren ya da nota okumak gibi görsel-uzaysal beceri gerektiren içeriklere öncelik vermek yerine Müzik Tarihi gibi kavramsal içeriklere ağırlık vermeliyiz.

Beden Eğitimi

Çoğu öğrenciye kıyasla daha fazla sorun yaşarlar, motor koordinasyon alıştırmaları yapmalıyız.

Egzersizleri görsel hafızalarını kullanarak yapmaktansa önlerindeki bir modeli takip etmeleri daha kolay olacaktır, ancak yine de zorlanabilirler.

Zor fiziksel aktiviteler yaparken zorlanmaları sınıf arkadaşlarının alay konusu olabilir. Bu noktada dikkatli olmalısınız. Egzersizin zorluğunu uyarlayın ve çabalarını övün. Sınıf arkadaşlarının da olumlu geri dönütte bulunmasını sağlayın.